Pazartesi, Haziran 1st 2026
NATO’daki deprem, üyelerinden birinin yeni emsali
Bir silahın maliyeti kullanılmış bir araba kadar pahalıya gelip iki bin kilometre uçtuğunda coğrafya kalkan olmaktan çıkıyor. Bu da her NATO ülkesinin hesaplarını tamamen değiştiriyor.
Ukrayna cephesinden kilometrelerce uzakta, Romanya’nın Galati kentinde 10 katlı bir binaya düşen Rus İHA’sı, Avrupa’nın kabul etmeyi reddettiği bir şeyi en acımasız şekilde gösterdi: İHA savaşları sınırlarda durmuyor.
Çim biçme makinesi gibi uğultu yapan silah
Şahed İHA’ları, Şubat 2022’de Ukrayna’nın işgalinin başlangıcından bu yana Rusya’nın ana silahı haline geldi. tek bir gecede askeri hedefleri, nüfuslu bölgeleri, enerji tesislerini ve sivil altyapıyı vurmak için kullanılıyor. Onların mantığı sadece yıkım değil; yorucu. Elli serbest drone birlikte uçtuğunda, savunmacı onları düşürmek için pahalı uçaksavar füzeleri harcamak zorunda kalır ve bir noktada rezervler tükenir.
Ukrayna’da, patlamadan hemen önce gece gökyüzünde duyulabilen çim biçme makinesini anımsatan karakteristik, derin vızıltı nedeniyle bunlara genellikle “moped” denir. Bu, Kiev, Odessa ve şimdi de Galatya sakinlerinin korkmayı öğrendiği bir ses.
Şehed-136 mı yoksa Geran-2 mi? Aynı fikir, Rus yapımı
Geran-2, İran’ın Shahed-136’sının Rusya’nın yerli versiyonudur. Gazetecilik dilinde “kamikaze drone” olarak adlandırılan yeni, uzun menzilli, tek kullanımlık bir drone: hedefe uçuyor ve kendisini onun üzerinde havaya uçuruyor. Moskova, savaşın başlamasından bir yıl sonra, 2023 yılında Tataristan’daki bir fabrikada yerli üretim hatları kurdu. Üretim şirket içi bir mesele haline geldiğinde, saldırılar önemli ölçüde arttı; bir gecede daha önce aylardır kullanılandan daha fazla drone kullanıldı.
Özellikler taktiğin neden işe yaradığını açıklıyor. Geran-2 saatte yaklaşık 180 kilometre hızla nispeten yavaş uçuyor, ancak yaklaşık 50 kilogram patlayıcı taşıyarak iki bin kilometreye kadar mesafelere ulaşabiliyor. Çok daha hızlı hareket eden ve çok daha fazla güce sahip olan balistik ve seyir füzeleriyle karşılaştırıldığında drone yavaş ve zayıftır. Ancak maliyeti 25.000 ila 40.000 avro arasında, yani milyonlar değerindeki bir roketin maliyetinin çok küçük bir kısmı. Bir yıpratma savaşında bu maliyet oranı her şeydir.
Rus hurdasındaki Batılı mikroçipler
Savaşın en rahatsız edici gerçeklerinden biri burada yatıyor. Avrupa Birliği’nin Rusya’ya doğrudan ihracatı yasaklayan yaptırımlarına rağmen, Batılı şirketlerin yüzlerce bileşeni Rus insansız hava araçlarına ulaşmaya devam ediyor. Düşen Geran-2’nin yanmış kalıntılarını analiz eden Ukrayna askeri istihbaratı, tüm yapının haritasını çıkardı.
Şubat ayında yayınlanan ortak basın araştırmasına göre, toplam bileşen sayısı yüzlerce olmasına rağmen yalnızca birkaç düzinesi Rus kökenli. Birçoğu ABD ve Çin’de üretiliyor, ancak yüzden fazlası yaklaşık iki düzine Avrupalı şirket tarafından üretiliyor: mikroçipler, alıcılar, transistörler, diyotlar, antenler, yakıt pompaları. Ticaret verileri, Ocak 2024 ile Mart 2025 arasında, başta Çin ve Hong Kong olmak üzere 178 aracı şirket aracılığıyla Avrupalı şirketler tarafından Rusya’ya 672 adet yaptırıma tabi bileşen sevkiyatı yapıldığını gösterdi. Başka bir deyişle, Avrupa, labirent gibi bir satıcı ağı aracılığıyla Rusya’ya giden kendi teknolojisi tarafından kısmen bombalanıyor.
Geran-5: “Moped” mini füzeye dönüştüğünde
Rusya, Geran-2’de durmadı. Yerli üretildiği için gelişti: daha yüksek uçuş irtifası, parazitlere karşı daha iyi direnç, daha güçlü savaş başlıkları. Her yeni sürümün bir öncekinden daha öldürücü olduğu düşünülüyor.
Geran-5 Mayıs ayında ortaya çıktı ve ileriye doğru atılmış büyük bir adım. Bu, yaklaşık altı metre uzunluğunda ve 5,5 metreye kadar kanat açıklığına sahip, jet motorlu bir saldırı uçağıdır; boyutları onu mütevazı Shahed’den daha küçük bir seyir füzesine yaklaştırıyor. Çin yapımı Telefly motorunu kullanıyor, 90 kilogramlık savaş başlığı taşıyor ve saatte 450 ila 600 kilometre seyir hızıyla yaklaşık 1000 kilometre menzile sahip. Bu, önceki modele göre üç kat daha hızlı ve neredeyse iki kat daha fazla yük taşıyor.
Endişe verici olan, çok yönlülüğüdür. Ukrayna askeri bilgilerine göre Geran-5, Su-25 saldırı uçağı gibi hava platformlarından da fırlatılabiliyor ve ana savaş başlığına ek olarak kızılötesi güdümlü R-73 havadan havaya füzeleri de taşıyabiliyor. Bileşenlerle ilgili yine aynı hikaye: Raporlar, bu versiyonun aynı zamanda Almanya ve ABD gibi ülkelerden gelen mikroçipler ile Batı mikroelektroniğine dayandığını gösteriyor.
Olayın boyutunu anlamak zor. 2025 yılında Moskova, yılın 365 gecesinin 357’sinde Ukrayna şehirlerine saldırdı. Ukrayna’nın alarmsız yalnızca sekiz gecesi vardı. Kitlesel saldırılar daha yaygın ve ölümcül hale geldikçe Kiev, Gerani’ye karşı koymak için özel araçlar geliştirerek hava savunmasını sürekli güçlendiriyor.
Sonuçlar, savunmanın bununla başa çıkabileceğini gösteriyor. 23 Mayıs’ta Rusya, savaşın en büyük saldırılarından birinde 600 insansız hava aracı, 36 hipersonik Kinzhal ve Zircon balistik füzesi ve hatta orta menzilli Oreshnik balistik füzesini fırlattı. Ukrayna güçleri %91’in üzerinde Shahed insansız hava aracı öldürme oranıyla büyük çoğunluğu ele geçirdi. Sorun artık ele geçirmenin kendisi değil, maliyet ve dayanıklılıktır: Bir gecede 600 düştüğünde, geçen %9’luk kısım bile kaosa neden olmak için yeterlidir.
28-29 Mayıs 2026 gecesi, savaşı Ukrayna cephesinin ötesine taşıdı. Rumen yetkililer tarafından Geran-2 olarak tanımlanan bir Rus insansız hava aracı, Romanya hava sahasına girdi ve Tuna Nehri üzerindeki Ukrayna sınırı yakınındaki Galati’deki on katlı bir apartmana çarptı. Saldırı meydana geldi, yangın çıktı ve iki bölge sakini hafif yaralandı. İşgalin başlangıcından bu yana ilk kez bir Rus İHA’sı Romanya topraklarında bir konut binasını vuruyordu.
İki Rumen F-16 jeti Feteşti üssünden havalandı ve çarpışma emri verildi, ancak kentsel alanda patlamaya neden olmamak için İHA’yı yerleşim alanı üzerine düşürme girişiminde bulunmadılar. Drone, düşmeden önce Romanya hava sahasında yaklaşık dört dakika uçtu. Başbakan Vekili Ilie Bologian, Romanya’nın hava savunma müdahale yeteneklerinin mevcut ekipman düzeyiyle sınırlı olduğunu açıkça itiraf etti; bu, kamuoyunda nadir görülen bir zayıflık kabulüydü.
Bükreş, Rusya büyükelçisini bir açıklama için çağırdı ve olayı “ciddi ve sorumsuz bir tırmanma” olarak nitelendirdi. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, ittifakın müttefik topraklarının “her santimetresini” savunacağını ve savaşın sonuçlarının “sınırlarda bitmediğini” söyledi. Romanya Savunma Bakanlığı’na göre, savaşın başlangıcından bu yana Romanya topraklarında en az 47 kez Rus insansız hava aracının enkazı bulundu; bunların 12’si yalnızca 2026’da meydana geldi. Bu münferit bir kaza değildi; bir trendin zirvesiydi. /kare
Kaynak: prizrenpost
Etiketa: Aktüel
