Pazartesi, Mayıs 25th 2026
Son çalışma, bunun yalnızca karakteri değil aynı zamanda sosyal, tarihi ve psikolojik faktörleri de etkilediğini gösteriyor
Neden bazı insanlar suça ve şiddete diğerlerine göre daha yatkın hale geliyor? Araştırmacılara göre cevap yalnızca bireyin karakteri veya kişiliğiyle ilgili değil.
“Nature” adlı bilimsel dergide yakın zamanda yayınlanan bir analiz, suç davranışının sosyal çevre, tarihsel dönem ve kişisel deneyimler dahil olmak üzere birçok faktörden etkilendiğini öne sürüyor.
Çalışma, “Marked by Time” kitabının yazarı Harvard Üniversitesi’nden kriminolog Robert Sampson’ın araştırmasına dayanıyor. Ona göre suçluluğun yalnızca karakter tarafından belirlendiği düşüncesi artık geçerliliğini yitirmiştir.
Bir kişinin neden suç işlediğini anlamak için içinde yaşadığı toplumsal ve tarihsel koşulların da analiz edilmesi gerektiğini savunmaktadır. Sampson ayrıca tekerrürün (tekrarlanan suç davranışı) önemini de vurguluyor.
Daha önce bir suç işlemiş ve tutuklanmış kişilerin suç davranışına geri dönme olasılıkları daha yüksektir. Bu, sosyal faktörlerin ve yaşam deneyimlerinin bireyin davranışının gelişimini büyük ölçüde etkilediğini gösteriyor.
Psikoloji uzmanları bile suçluluğun birçok faktörün sonucu olduğu fikrini destekliyor. Roma’daki “La Sapienza” Üniversitesi’nden kriminolog Anna Maria Giannini, yalnızca karakterin değil, yalnızca sosyal çevrenin de suçlanabileceğini açıklıyor.
Ona göre suç davranışı “çok faktörlüdür”, yani biyolojik, psikolojik ve sosyal unsurların birleşiminden etkilenir. Ayrıca uyuşturucu ve alkol gibi bağımlılıkların etkisinden de bahsediyor ve bunlar genellikle şiddet içeren veya suç teşkil eden davranış riskinin artmasıyla ilişkilendiriliyor.
Araştırmacı Scott Barry Kaufman tarafından 2016’da İsveç’teki 130 erkek mahkûm üzerinde yürütülen başka bir araştırma, suçluluk ile dürtüsellik, saldırganlık, düşmanlık, sosyal kaygı ve güçlü duygu arayışı gibi belirli psikolojik özellikler arasındaki bağlantıları ortaya çıkardı.
Araştırmalara göre, çocukluk döneminde özdenetim eksikliği bile Bir kişinin ergenlik veya yetişkinlik döneminde şiddet içeren eylemlerde bulunma olasılığı. Ancak araştırmacılar, bu özelliklerin suçluluğu açıklamak için yeterli olmadığı konusunda uyarıyor.
Eğer karakter ana faktör olsaydı, suç düzeyi tarih boyunca aynı kalırdı. Ancak veriler aksini gösteriyor. Bunun bir örneği, 1995-2024 yılları arasında Chicago mahallelerinde yapılan geniş çaplı bir suç araştırmasından geliyor.
1990’larda birçok Amerikan şehrinde suçta güçlü artışlar yaşandı, ancak daha sonra 2010-2020 yıllarına kadar devam eden kademeli bir düşüş yaşandı. Çalışma, benzer yaşam koşullarına sahip, ancak farklı tarihsel dönemlerde yaşayan iki grup genci karşılaştırdı.
1980’lerde doğan gençlerin suça karışma düzeyleri, 1995’ten sonra büyüyenlere göre daha yüksekti. Bu, Sampson’a göre, tarihsel dönemin ve toplumsal değişimlerin suçluluğu önemli ölçüde etkilediğini gösteriyor.
Uzmanlar, akıl sağlığı sorunları olan kişiler tarafından suç işlenen vakalarla da ilgilendi. Akıl hastalığını otomatik olarak şiddete bağlamanın bir hata olduğu konusunda uyarıyorlar. Suç faillerinin ciddi zihinsel bozukluklardan muzdarip olduğu vakalar nispeten nadirdir.
Uzmanlara göre, tıbbi tedavilerin kesintiye uğraması, sosyal desteğin eksikliği veya zihinsel sağlık bakımıyla ilgili sorunlar gibi diğer faktörler genellikle bunu etkiliyor.
Son araştırmalar, riskli kararlar sırasında beynin çalışma şeklini de analiz etti. Araştırmacılar, işlevsel manyetik rezonans yoluyla, yasa dışı davranışlara daha yatkın kişilerde, kurallara saygı duyan kişilere kıyasla beynin farklı alanlarının etkinleştirildiğini gözlemledi. kare
Kaynak: prizrenpost
Etiketa: Aktüel
