E mërkurë, 4 Mars 2026

Për shekuj me radhë, i kemi parë me zili zogjtë shtegtarë, breshkat e detit dhe madje edhe bletët, për aftësinë e tyre mahnitëse për të përshkuar oqeane e kontinente pa e humbur kurrë rrugën. Shkenca i quan “navigatorë magnetikë”, krijesa të pajisura me një lloj radari biologjik të padukshëm.
Po sikur t’ju thoshim se ky radar gjendet edhe brenda jush? Një seri eksperimentesh të teknologjisë së lartë, të kryera bashkërisht nga Caltech dhe Universiteti i Tokios, sapo ka konfirmuar atë që shumëkush e dyshonte: truri i njeriut zotëron aftësinë për të perceptuar fushën magnetike të Tokës.
Nuk bëhet fjalë për një ndjesi të vetëdijshme, si shikimi apo dëgjimi, por për një proces që zhvillohet thellë në sistemin tonë nervor. Përmes një kafazi metalik të izoluar (e njohur si dhoma e Faradeit) dhe monitorimit të aktivitetit cerebral me elektroencefalogramë (EEG), studiuesit vunë re një fenomen befasues.
Kur fusha magnetike brenda dhomës rrotullohej artificialisht, truri i pjesëmarrësve reagonte me një rënie të menjëhershme të valëve alfa. Në neuroshkencë, ky është sinjali i pagabueshëm se truri ka regjistruar dhe përpunuar një stimul të jashtëm magnetik.
Por si e “ndjejmë” ne magnetizmin? Sekreti mund të fshihet te kristalet e magnetitit në indet tona trunore ose te disa proteina të veçanta në sy, të quajtura kriptokrome. Këto molekula funksionojnë si sensorë të imët kuantikë, duke dërguar impulse elektrike drejtpërdrejt te neuronet sa herë që ndryshon orientimi ynë në raport me dy polet e Tokës.
Pyetja që lind natyrshëm është: nëse ekzsitoka pse nuk e përdorim atë? Shkencëtarët hedhin hipotezën se jeta moderne, e mbytur nga “zhurma” elektromagnetike e telefonave, Wi-Fi dhe motorëve elektrikë, e ka heshtur këtë shqisë stërgjyshore, duke e kthyer në një mbetje evolucionare, ashtu si apandesiti.
Jemi dëshmitarë të një zbulimi që po e rishkruan biologjinë njerëzore. Rizgjimi i kësaj “busulle të brendshme”, do të shpjegonte jo vetëm arsyen pse disa njerëz kanë një orientim të jashtëzakonshëm, por mund të hapë rrugë të reja në trajtimin e çrregullimeve neurologjike që lidhen me perceptimin e hapësirës. /tesheshi.com/
Burimi: tesheshi
