E premte, 20 Mars 2026

Kalimi i kohës mund të jetë linear, por jo rrjedha e plakjes njerëzore. Në vend të një tranzicioni gradual, jeta jonë lëkundet përmes rritjes së shpejtë të fëmijërisë drejt një përshpejtimi të papritur të plakjes me kalimin e dekadave.
Një studim i fundit, i botuar në revistën “Cell”, ka identifikuar një pikë kthese vendimtare ku ky proces përshpejtohet ndjeshëm: rreth moshës 50 vjeç. Pas këtij pragu, trajektorja me të cilën indet dhe organet tona plaken bëhet shumë më e pjerrët.
Një ekip i udhëhequr nga Akademia Kineze e Shkencave, analizoi proteinat në trupin e njeriut në një gamë të gjerë moshash, duke zbuluar se enët tona të gjakut janë ndër indet që dobësohen më herët dhe më shpejt.
Studiuesit mblodhën 516 mostra nga 13 inde të ndryshme të 76 donatorëve (të moshës 14 deri në 68 vjeç). Ata mbuluan shtatë sisteme kryesore: kardiovaskular, tretës, imunitar, endokrin, respirator, lëkurën dhe muskujt.
Duke ndërtuar një katalog të proteinave, ekipi vërejti se si nivelet e tyre ndryshonin me moshën. Gjetjet treguan se ndryshimet më të theksuara ndodhin midis moshës 45 dhe 55 vjeç. Në këtë periudhë, shumë inde u nënshtrohen rimodelimeve të konsiderueshme, ku aorta (enë kryesore e gjakut) tregon ndjeshmërinë më të lartë.
Edhe shpretka dhe pankreasi pësojnë ndryshime drastike, duke ndikuar në imunitetin dhe metabolizmin e lëndëve ushqyese. Studimi zbuloi se rritet me moshën aktivizimi i 48 proteinave të lidhura me sëmundjet, përfshirë kushtet kardiovaskulare, fibrozën e indeve dhe tumoret e mëlçisë.
Për të testuar gjetjet, studiuesit izoluan një proteinë të plakjes nga aortat e minjve dhe e injektuan te minjtë e rinj. Rezultati ishte alarmues: kafshët e trajtuara shfaqën forcë të reduktuar fizike, qëndrueshmëri më të ulët dhe shënjues të qartë të plakjes vaskulare.
Ky kërkim sugjeron se plakja nuk është një proces uniform, por një seri hapash të ndërlikuar që prekin sisteme të ndryshme në kohë të ndryshme. Një studim tjetër i mëparshëm kishte sugjeruar edhe dy kulme të tjera (rreth moshës 44 dhe 60 vjeç), duke përforcuar idenë se trupi ynë kalon “tronditje” biologjike në periudha të caktuara.
Të kuptuarit e këtyre pikave të kthesës i ndihmon mjekët të zhvillojnë ndërhyrje të synuara për ta bërë procesin e plakjes më të lehtë dhe për të parandaluar sëmundjet kronike përpara se ato të bëhen të pakthyeshme. /tesheshi.com/
Burimi: tesheshi
