Hoca’nın Dragaş’ta trajik ölümü olayı, Arnavutlar arasındaki trajikomik durumu, özellikle de sadece Katolikler değil, Katolikler arasındaki İslamofobiyi bir kez daha ortaya çıkardı. Bu, birkaç ay önce yazdığım ve bugün hala gündeme getirdiğim bir olgu.

İslamofobi ve dini hoşgörüsüzlük olgusu

Başka dini inançlara sahip insanlara karşı en hoşgörülü insanlar olduğumuzu söylerken belki de kendimize yalan söylediğimizi düşünmeye başlayalı epey zaman oldu. Nispeten yeni bir fenomen olan internet ve sosyal ağların bize oldukça acı bir gerçeği ortaya çıkardığını düşünüyorum; bu, Arnavutların önemli bir kısmının diğer dini inançlara sahip Arnavutlara karşı belirli düzeyde hoşgörüsüzlüğe işaret ediyor.

Belki biraz subjektif olabilirim, ancak uzun zamandır karşılaştığım kadarıyla, bana öyle geliyor ki Arnavut Katolik topluluğunun bir kısmı Arnavut Müslüman topluluğuna karşı genellikle daha fazla hoşgörüsüzlük ve birkaç hakaret göstermiyor. Buna neredeyse her gün Arnavut Müslümanların bilgilendirici ve barışçıl yazılarında, konferanslarında veya açıklamalarında rastlıyorum. Arnavut Katolik yorumcuların bu alanlara girip çok saldırgan ve dinsel açıdan aşağılayıcı yorumlar bıraktığı sıklıkla görülür.

İslami dini kişiliklere yönelik hakaretlerin yanı sıra, makul bir neden olmaksızın, sadece Müslüman Arnavut “kardeşlerine” yönelik anlamsız bir nefretten kaynaklanan çok hafif hakaretlerle de sıklıkla karşılaşılmaktadır. Söylediklerimi kanıtlamak isteyen herkes bazı hoxhallar’ın sayfalarına gidip onların genellikle makul bir üslupla ve kimseyi kırmadan yazılan yazılarını okuyabilir. Ancak bunların altındaki yorumlarda, özellikle bazı Katolik yorumculardan, medeni bir şekilde bilgi edinmek veya tartışmak için girmeyen, yalnızca Hoxhallar’ı, İslam’ı ve Arnavut Müslüman topluluğunu küçümsemek ve rencide etmek için giren bazı Katolik yorumculardan saldırgan tepkiler geliyor.

Bazı Arnavut Müslümanların Katolik Arnavutlara karşı benzer şekilde davranmadıklarını iddia etmiyorum. Kendilerinden bile hakaret ve küfür vakaları yaşanıyor. Ancak gözlemlerime göre bunların sayısı ve kullanılan dil, bazı Katolik yorumcuların Müslümanlara karşı sıklıkla kullandıkları dille aynı düzeyde görünmüyor.

Ne yazık ki, rahipler ve rahipler tarafından nesiller boyunca inşa edilen dini uyumun güzel mirası, son yıllarda solmaya yüz tutmuş gibi görünüyor. Bize bıraktıkları altın emirler, bugün benimki gibi bazı yazılarda her geçen gün daha çok anı olarak kalma tehlikesiyle karşı karşıya kalıyor. Ya da belki bu dini uyum bizim açımızdan sadece bir yanılsamaydı; Zihnimizde ve yazılarımızda sık sık tekrarlanarak bizim için gerçeğe dönüşen ama başkaları için gerçekleşmeyen bir yanılsama. Başkalarının bizim hakkımızda farklı hissettiklerini unuttuk ya da belki de bunu unutmak istedik. Yani bu duygu aramızda var olduğu sürece biz kendimiz onu genelleştirdik, evrensel hale getirdik. Ve şimdi, güç dengesi daha eşitsiz hale geldiğinde, kendimizi duvara yaslanmış halde bulduk, hatta belki de bugünün olmayan ama bizim tarafımızdan bile nispeten iyi maskelenmiş bir gerçeklikten bir dereceye kadar incinmiş durumdayız. Emir aldık ama emirler her zaman adına söylenenlerin, en azından karşı tarafın iradesini yansıtmıyor. Ancak bu emirler geçerlidir ve okunduğunda yaşanmayı hak eder, mevcut bir gerçeği örtbas etmek için asılsız delil olarak kullanılmamalıdır.

“Arnavutların birliği olmadan, dini farklılıklar olmadan güçlü Arnavutluk olamaz.” (Hoxhë Vehbi Agolli, Arnavutluk Müftüsü ve Arnavutluk Bağımsızlık Bildirgesi’nin delegesi.)

“Gerçekten Bayram ve Paskalya’mız var ama Arnavutluk’umuz bir arada.” (Gjergj Fishta, Fransisken rahip ve Arnavut kültürünün önde gelen isimlerinden.)

“Arnavutlar diğer insanların dinlerine kendilerininmiş gibi saygı duymalıdır.” (Anton Harapi)

“Arnavutların birliği her türlü dini farklılıktan daha güçlüdür.” (Haxhi Zeka, İpek Birliği’nin lideri ve seçkin kişiliği.)

*Hoxhe, Priştine’deki camilerden birinde tanınıyor

Kaynak: prizrenpost