E shtunë, 30 Maj 2026

Ami Ayalon paralajmëron se strategjia aktuale izraelite po prodhon fitore ushtarake, por dështim politik, moral dhe institucional

Ami Ayalon, ish-kreu i Shin Bet dhe një nga figurat më të njohura të establishmentit të sigurisë izraelite, është një nga kritikët më të ashpër të qeverisë aktuale të Benjamin Netanyahu brenda sistemit. Sipas tij, Izraeli vazhdon të fitojë në fushëbetejë, por po humbet në dimensionin politik, ideologjik dhe institucional.

Ju keni thënë më herët se Izraeli “fiton çdo betejë, por jo luftën”. Si e shihni këtë sot?

Sot kjo është edhe më e dukshme se më parë. Izraeli ka kapacitete ushtarake shumë të larta dhe mund të arrijë objektiva taktike në terren. Por problemi themelor është se kjo nuk përkthehet në zgjidhje politike.

Ne po operojmë me një logjikë të vjetër të fuqisë ushtarake, sikur fitorja në fushëbetejë të jetë e mjaftueshme për të prodhuar siguri dhe stabilitet. Kjo është një iluzion strategjik. Lufta moderne nuk zgjidhet më vetëm me mjete ushtarake. Ajo ka një dimension të fortë politik dhe ideologjik, dhe në këtë dimension, Izraeli nuk ka një strategji të qartë.

Çfarë ka ndryshuar në natyrën e luftës që e bën këtë më të dukshme?

Lufta ka ndryshuar thellësisht gjatë dekadave të fundit. Në të kaluarën, konfliktet përfundonin me fitore të qarta ushtarake dhe marrëveshje politike të imponuara mbi palën humbëse. Sot kjo logjikë nuk funksionon më.

Shtetet përballen gjithnjë e më shpesh me aktorë jo-shtetërorë dhe konflikte të zgjatura pa fund të qartë. Kjo do të thotë se edhe kur arrin sukses ushtarak, nuk ke domosdoshmërisht një përfundim politik. Në këtë kuptim, Izraeli vazhdon të mendojë me paradigma të së kaluarës, ndërkohë që realiteti ka ndryshuar.

Si ndikon kjo në vetë shoqërinë dhe demokracinë izraelite?

Ndikimi është shumë serioz. Kur një shoqëri jeton në konflikt të përhershëm, gjendja e emergjencës bëhet normale. Dhe kur emergjenca bëhet normale, institucionet demokratike fillojnë të dobësohen gradualisht.

Në Izrael kjo shihet në disa nivele: në dobësimin e gjyqësorit, në përqendrimin e pushtetit ekzekutiv dhe në rritjen e polarizimit politik. Kur kontrolli institucional dobësohet, ekuilibri i demokracisë prishet.

Një tjetër problem është fragmentimi i brendshëm. Shoqëria izraelite është e ndarë në grupe që nuk ndajnë më një vizion të përbashkët për shtetin. Kjo e bën shumë të vështirë ndërtimin e një politike afatgjatë.

Cili është roli i qeverisë aktuale në këtë proces?

Qeveria aktuale e ka thelluar këtë prije. Në vend që të kërkojë konsensus më të gjerë shoqëror, ajo është mbështetur gjithnjë e më shumë në koalicione të ngushta ideologjike dhe politike.

Kjo ka sjellë një situatë ku vendimet e rëndësishme nuk bazohen më në një vizion të gjerë kombëtar, por në nevojën për të ruajtur stabilitetin e koalicionit. Kjo është shumë problematike për një demokraci.

Gjithashtu, ka një mungesë të qartë vullneti për të integruar plotësisht të gjithë qytetarët në sistemin politik. Kur segmente të mëdha të shoqërisë ndihen të përjashtuara ose të nën-përfaqësuara, krijohet një hendek i rrezikshëm midis shtetit dhe qytetarëve.

Si e shihni Benjamin Netanyahun në këtë kontekst?

Netanyahu ka qenë figura dominuese e politikës izraelite për shumë vite dhe ka ndikuar thellësisht në strukturën politike të vendit. Gjatë kësaj kohe, institucionet janë dobësuar dhe pushteti është përqendruar gjithnjë e më shumë.

Problemi kryesor nuk është vetëm një individ, por modeli politik që është ndërtuar rreth mbijetesës së tij dhe të koalicioneve të tij. Kjo ka krijuar një kulturë politike ku interesat afatshkurtra dominojnë mbi vizionin afatgjatë.

Sot ekziston një perceptim i gjerë se vendimmarrja politike është e lidhur më shumë me mbijetesën personale të liderëve sesa me interesin publik. Kjo është një shenjë e qartë e krizës institucionale.

Cili është përfundimi juaj për të ardhmen e Izraelit?

Izraeli nuk mund të vazhdojë të mbështetet vetëm te fuqia ushtarake. Ajo mund të sjellë fitore taktike, por jo zgjidhje strategjike. Pa një vizion politik që adreson realitetin e brendshëm dhe të jashtëm, ne rrezikojmë të mbetemi në një cikël të pafund konflikti.

Sfida reale nuk është vetëm siguria ushtarake, por ndërtimi i një shteti që mund të ruajë demokracinë, kohezionin e brendshëm dhe legjitimitetin ndërkombëtar në të njëjtën kohë. Sot, kjo sfidë mbetet e paadresuar. tesheshi

---

Burimi: mesazhi

Etiketa: Aktuale