E mërkurë, 20 Maj 2026
Dobësim i institucioneve demokratike dhe presion ndaj opozitës
Në vjeshtën e këtij viti Izraeli do të mbajë zgjedhje parlamentare dhe koalicioni i ekstremit të djathtë i kryeministrit Benjamin Netanyahu ndodhet në disavantazh në sondazhe.
Përballë rënies së mbështetjes, qeveria po përpiqet të dobësojë mekanizmat që garantojnë paanshmërinë e procesit zgjedhor.
Synimi nuk është vetëm ndikimi mbi rezultatin, por edhe krijimi i dyshimeve mbi legjitimitetin e zgjedhjeve dhe vështirësimi i ardhjes në pushtet të opozitës.
Që nga rikthimi në pushtet në vitin 2022, qeveria e Netanyahut është akuzuar për tendenca autoritare.
Ajo ka tentuar të miratojë reforma në drejtësi që, sipas kritikëve, do të dobësonin rëndë pavarësinë e gjyqësorit dhe balancën demokratike në vend.
Në të njëjtën kohë, ministri i Sigurisë Kombëtare, Itamar Ben Gvir, është akuzuar për përdorimin e policisë kundër disidentëve, aktivistëve të të drejtave të njeriut dhe komunitetit palestinez brenda Izraelit. Edhe mediat përballen me presione në rritje.
Sondazhet aktuale tregojnë se koalicioni i Netanyahut mund të fitojë rreth 49 vende në Knesset, ndërsa opozita pritet të arrijë rreth 61 vende, shumicën minimale për të formuar qeverinë.
Megjithatë, sistemi politik izraelit është shumë i fragmentuar dhe Netanyahu po përpiqet ta thellojë edhe më tej këtë përçarje për ta bërë më të vështirë krijimin e një qeverie alternative.
Një nga pikat kryesore të përplasjes është Komisioni Qendror Zgjedhor, institucioni që administron zgjedhjet. Edhe pse formalisht i pavarur, përbërja e tij varet nga balanca parlamentare, çka i jep avantazh partive në pushtet.
Komisioni ka të drejtën të përjashtojë parti nga zgjedhjet nëse konsiderohen kundër parimeve themelore të shtetit izraelit.
Qeveria po ushtron presion për të ndaluar pjesëmarrjen e partive arabo-izraelite, të cilat përfaqësojnë qytetarët palestinezë të Izraelit.
Këto parti shpesh etiketohen si “anti-sioniste” ose “anti-izraelite”. Edhe pse Gjykata e Lartë mund t’i rikthejë në zgjedhje, vetë procesi i demonizimit synon të dëmtojë imazhin e tyre në opinionin publik.
Partitë arabo-izraelite mund të jenë vendimtare për formimin e qeverisë së ardhshme. Nëse opozita nuk siguron një shumicë të plotë, ajo mund të detyrohet të mbështetet tek votat e tyre.
Strategjia e Netanyahut është ta bëjë politikisht të pamundur një bashkëpunim të tillë, duke nxitur polarizimin dhe mosbesimin ndaj këtyre partive. Në parlament janë paraqitur edhe projektligje të debatueshme që mund të ndikojnë procesin zgjedhor.
Njëri prej tyre, i quajtur “ligji Bennett”, kufizon financimin për politikanët që krijojnë parti të reja, duke goditur kundërshtarin kryesor të Netanyahut, Naftali Bennett.
Një tjetër projektligj synon të dobësojë rolin e Prokurorit të Përgjithshëm, duke ulur kontrollin gjyqësor mbi akuzat për mashtrim zgjedhor ose përjashtimin e kandidatëve.
Ben Gvir po përpiqet gjithashtu të zgjerojë ligjin për “nxitje të terrorizmit”, gjë që sipas kritikëve mund të përdoret kundër kundërshtarëve politikë dhe komunitetit arab.
Ndërkohë ai ka emëruar persona besnikë në polici dhe ka krijuar një strukturë sigurie që i përgjigjet drejtpërdrejt ministrisë së tij.
Kritikët paralajmërojnë se këto veprime po dobësojnë gradualisht institucionet demokratike të Izraelit dhe po rrisin rrezikun e një krize politike pas zgjedhjeve.
Edhe pse mbetet e paqartë deri ku mund të shkojë kjo strategji, shqetësimet për ndërhyrje në procesin demokratik janë bërë më të forta se kurrë më parë. tesheshi
Burimi: mesazhi
Etiketa: Aktuale
