E shtunë, 29 Gusht 2026
Dietat me pak karbohidrate janë bërë gjithnjë e më të njohura për shkak të potencialit të tyre për të ndihmuar në kontrollin e peshës dhe nivelit të sheqerit në gjak.
Megjithatë, një studim i ri sugjeron se kjo mënyrë ushqyerjeje mund të ketë një efekt të padëshiruar te disa njerëz: rritjen e ndjeshme të kolesterolit LDL, të njohur si kolesteroli “i keq”, i cili lidhet me rrezik më të lartë për sëmundje të zemrës dhe goditje në tru.
Studiuesit nga Stanford University School of Medicine zbuluan se ky rrezik mund të jetë veçanërisht i lartë te personat që kanë predispozitë gjenetike për nivele të larta të LDL-së.
Dietat me pak karbohidrate zakonisht kufizojnë ushqime si buka, patatet, orizi dhe produkte të tjera të pasura me karbohidrate, ndërsa një pjesë më e madhe e energjisë merret nga yndyrat dhe proteinat.
Megjithëse këto dieta mund të sjellin përfitime për disa persona, rezultatet e reja tregojnë se reagimi i organizmit mund të ndryshojë ndjeshëm nga një individ te tjetri.
“Këshillat për ushqyerjen ndonjëherë paraqiten sikur e njëjta dietë funksionon për të gjithë”, tha autorja kryesore e studimit, Alexa Barad.
“Te disa njerëz dieta me pak karbohidrate rrit kolesterolin, ndërsa te të tjerët nuk duket se ka të njëjtin efekt.”
Gjenet mund të përcaktojnë reagimin ndaj dietës
Studiuesit analizuan të dhëna nga një studim që kishte përfshirë më shumë se 600 të rritur, të cilët kishin ndjekur për një vit ose një dietë të shëndetshme me pak karbohidrate, ose një dietë të shëndetshme me pak yndyrë.
Analiza fillestare nuk kishte treguar ndonjë avantazh të qartë të njërës dietë ndaj tjetrës për humbjen e peshës.
Në analizën e re, shkencëtarët u përqendruan te 431 pjesëmarrës për të cilët ekzistonin edhe të dhëna gjenetike.
Ata krahasuan predispozitën gjenetike të pjesëmarrësve për kolesterol të lartë, sasinë e yndyrave të ngopura që konsumonin dhe ndryshimet e niveleve të LDL-së gjatë gjashtë muajve.
Rezultatet treguan se personat me predispozitën më të lartë gjenetike për LDL të lartë kishin më shumë gjasa të përjetonin rritje të konsiderueshme të kolesterolit kur ndiqnin një dietë me pak karbohidrate dhe konsumonin më shumë yndyra të ngopura.
Mishi i kuq dhe djathi mund të jenë pjesë e problemit
Sipas studiuesve, problemi mund të lidhet jo vetëm me kufizimin e karbohidrateve, por edhe me ushqimet me të cilat ato zëvendësohen.
Disa persona që ndjekin dieta me pak karbohidrate konsumojnë më shumë ushqime të pasura me yndyra të ngopura, si mishi i kuq, djathi, gjalpi dhe produktet e përpunuara të mishit.
Te pjesëmarrësit me rrezikun më të lartë gjenetik, konsumimi më i madh i yndyrave të ngopura u shoqërua me rritjen më të madhe të kolesterolit LDL.
Studiuesit shpresojnë që në të ardhmen analiza të tilla gjenetike dhe ushqimore të mund t’i ndihmojnë mjekët dhe dietologët të përcaktojnë se cilat dieta janë më të përshtatshme për secilin person.
Yndyrat e ngopura gjenden kryesisht në produkte shtazore, përfshirë mishin dhe produktet e qumështit, por edhe në disa burime bimore, si vaji i palmës.
Yndyrat e pangopura, ndërkohë, gjenden më shpesh te peshku, arrat, farat, avokadoja dhe vaji i ullirit.
Udhëzimet shëndetësore në Britani rekomandojnë që yndyrat e ngopura të përbëjnë jo më shumë se rreth 10 për qind të kalorive të përditshme.
Për burrat rekomandohet jo më shumë se rreth 30 gramë yndyrë të ngopur në ditë, ndërsa për gratë kufiri është rreth 20 gramë.
Shërbimi Kombëtar Shëndetësor britanik, NHS, këshillon që yndyrat e ngopura të reduktohen dhe, kur është e mundur, të zëvendësohen me yndyra të pangopura, përfshirë ato të pasura me omega-3.
Si të ndiqet një dietë me pak karbohidrate në mënyrë më të shëndetshme?
Për personat që zgjedhin një regjim me pak karbohidrate, studiuesit sugjerojnë se rëndësi të madhe ka lloji i yndyrës që konsumohet.
Në vend të gjalpit, mishit shumë të yndyrshëm dhe produkteve të përpunuara të mishit, mund të favorizohen burime si arrat, farat, vaji i ullirit dhe peshku.
Kjo mund të ndihmojë në kufizimin e marrjes së yndyrave të ngopura dhe në mbrojtjen e shëndetit kardiovaskular.
Kolesteroli i lartë mbetet një problem i madh shëndetësor
Nivelet e larta të kolesterolit LDL mund të kontribuojnë në formimin e depozitave yndyrore në arterie, duke rritur me kalimin e kohës rrezikun për infarkt dhe goditje në tru.
Rreth tetë milionë njerëz në Britani vlerësohet se jetojnë me sëmundje kardiovaskulare, ndërsa rreth 200 mijë persona pësojnë çdo vit infarkt ose goditje në tru.
Vetëm goditja në tru prek rreth 100 mijë britanikë çdo vit dhe shkakton afërsisht 34 mijë vdekje.
Studimi i ri nuk sugjeron se dietat me pak karbohidrate janë të dëmshme për të gjithë. Përkundrazi, ai nënvizon se reagimi ndaj tyre mund të ndryshojë ndjeshëm dhe se përbërja e dietës, veçanërisht sasia dhe lloji i yndyrave, mund të jetë po aq e rëndësishme sa kufizimi i karbohidrateve.
Burimi: mesazhi
