Al-ʿIjliyyah bint al-ʿIjliyy, e njohur në Perëndim si Merjem al-Astrulabi, ishte një shkencëtare e shekullit të 10-të që përsosi astrolabin, duke përparuar një instrument kyç për navigimin, matjen e kohës dhe astronominë. Në këtë seri “Pionierë”, TRT Balkan hetoi punën e saj pioniere dhe riformësoi historinë e saj me ndihmën e inteligjencës artificiale gjeneruese.

Në fakt, shumë kohë përpara se satelitët të hartonin qiellin dhe telefonat inteligjentë të mund të tregonin se ku ndodheshit, ekzistonte një instrument që mund të maste kohën, të gjurmonte yjet dhe t’ju udhëzonte nëpër botë – astrolabi.

Një grua e shquar e zotëroi atë, duke prodhuar disa nga dizajnet e saj më të mira në shekullin e 10-të. Emri i saj ishte Al-ʿIjliyyah bint al-ʿIjliyy, e njohur në botën perëndimore si Merjem al-Astrulabi.

Ajo lindi në atë që tani është Siria në një kohë kur pak gra ishin të regjistruara në qarqet shkencore.

Babai i saj, një mjeshtër i aftë i astrolabit i njohur si Al-ʿIjliyy, i mësoi asaj jo vetëm zanatin e formësimit të metaleve, por edhe matematikën dhe astronominë, të cilat ishin baza e atij zanati.

Astrolabi vetë ishte një instrument kompleks i përbërë nga pllaka të gdhendura dhe akrepa rrotullues, të projektuar për të hartuar me saktësi qiellin. /tesheshi.com/

Burimi: tesheshi