E enjte, 28 Maj 2026
Presioni amerikan për normalizim me Izraelin, përplaset me kushtet saudite dhe çështjen palestineze
Presidenti Donald Trump ka kërkuar që shtetet e Gjirit t’u bashkohen Marrëveshjeve të Abrahamit me Izraelin, si një formë mirënjohjeje për ndërhyrjen amerikane që ai e paraqet si përfundim të një konflikti me Iranin. Kërkesa u bë gjatë një telefonate me liderë të Lindjes së Mesme, ku ai befasoi pjesëmarrësit duke e lidhur paqen me Iranin me një hap të menjëhershëm drejt normalizimit me Izraelin.
Më pas, Trump e përsëriti qëndrimin në rrjetin e tij Truth Social, duke sugjeruar se pjesëmarrja në Marrëveshjet e Abrahamit duhet të ishte një kusht për marrëveshjet më të gjera rajonale.
Sipas tij, pas përpjekjeve të SHBA-së për të zgjidhur një situatë komplekse në Lindjen e Mesme, vendet e rajonit duhet të bashkohen njëkohësisht në këto marrëveshje.
Disa vende tashmë e kanë bërë këtë hap. Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Bahreini i nënshkruan marrëveshjet në vitin 2020 gjatë mandatit të parë të Trump. Egjipti, Jordania dhe Turqia prej kohësh kanë marrëdhënie diplomatike me Izraelin.
Megjithatë, për Uashingtonin dhe Tel Avivin, pjesa më e rëndësishme që mungon mbetet Arabia Saudite, e konsideruar si aktori më me ndikim në botën islame dhe një vend që mund të nxisë edhe shtete të tjera të ndjekin të njëjtën rrugë.
Telefonata e Trump thuhet se ka irrituar Princin e Kurorës Mohammed bin Salman (MBS), i cili prej muajsh po reziston ndaj presionit amerikan për normalizim me Izraelin. Ai ka marrëdhënie të afërta me Trump, por mbetet i kujdesshëm për momentin politik dhe rajonal.
Raportohet se disa javë më parë Trump e kishte vënë në siklet princin gjatë një fjalimi në një konferencë investimesh saudite në Miami, ku bëri komente ironike për marrëdhënien e tyre dhe për mbështetjen e supozuar të MBS ndaj tij.
Brenda diskutimeve për Marrëveshjet e Abrahamit, Trump iu drejtua edhe Yasir Al-Rumayyan, drejtues i fondit sovran saudit, duke sugjeruar se Arabia Saudite po vonon vendimin pavarësisht “kohës së duhur” sipas tij. Një burim tha se telefonata e fundit e ka përkeqësuar edhe më tej qëndrimin e princit, pasi Riadi tashmë e ka refuzuar disa herë idenë e normalizimit pa kushte të qarta.
Pozicioni saudit mbetet i lidhur ngushtë me çështjen palestineze. Edhe pse brezi i ri i udhëheqjes saudite e sheh më pak si prioritet historik këtë çështje, Arabia Saudite kërkon një hap të qartë drejt krijimit të një shteti palestinez si kusht për çdo marrëveshje me Izraelin.
Më parë, gjatë negociatave nën administratën Biden, një marrëveshje e mundshme që përfshinte një pakt mbrojtës me SHBA-në dështoi pikërisht për shkak të refuzimit të kryeministrit izraelit Benjamin Netanyahu për të pranuar një angazhim të tillë.
Sauditët u zemëruan gjithashtu nga mënyra se si çështja u trajtua publikisht nga zyrtarë izraelitë në SHBA. Ata e konsiderojnë se çdo marrëveshje pa një perspektivë reale për shtet palestinez do të ishte e papranueshme dhe politikisht e rrezikshme në botën myslimane.
Lufta në Gaza që shpërtheu në tetor 2023 e forcoi edhe më tej këtë qëndrim. Shkatërrimi i madh, kriza humanitare dhe izolimi ndërkombëtar i Izraelit e bënë Netanyahun një figurë shumë më të diskutueshme në rajon, duke e vështirësuar çdo afrim diplomatik.
Në të njëjtën kohë, lufta rriti perceptimin e Iranit si kërcënim, por për Arabinë Saudite ajo gjithashtu theksoi rrezikun e përshkallëzimit rajonal nga veprimet izraelite. Disa zyrtarë rajonalë kanë paralajmëruar se konflikte të tilla mund të destabilizojnë më tej gjithë Lindjen e Mesme.
Sipas analistëve, kërkesa e Trump nuk merr parasysh kompleksitetin politik të rajonit dhe kushtet që Arabia Saudite i konsideron të panegociueshme. Për Riadin, normalizimi me Izraelin nuk është çështje e shpejtë diplomatike, por e lidhur ngushtë me zgjidhjen e konfliktit palestinez dhe stabilitetin rajonal. tesheshi
Burimi: mesazhi
Etiketa: Aktuale
