E enjte, 1 Tetor 2026
Inflamacioni kronik mund të ndryshojë yndyrat në gjak dhe ta bëjë vlerësimin e rrezikut kardiovaskular më kompleks se sa duket në një analizë të zakonshme.
Artritin reumatoid më së shpeshti e lidhim me nyja të dhimbshme, të ënjtura dhe të ngurtësuara, por pasojat e kësaj sëmundjeje autoimune nuk kufizohen vetëm në sistemin kockor dhe nyjor. Inflamacioni kronik mund të prekë edhe organe të tjera, ndërsa vëmendje të veçantë meriton ndikimi i tij në zemër dhe enët e gjakut.
Personat me artrit reumatoid kanë rrezik të shtuar kardiovaskular, ndaj kontrolli i sëmundjes ka rëndësi që shkon përtej lehtësimit të dhimbjeve dhe ngurtësimit të nyjave. Edhe rekomandimet evropiane për artritin reumatoid theksojnë rëndësinë e vlerësimit të faktorëve kardiovaskularë gjatë trajtimit të këtyre pacientëve.
Inflamacioni, një faktor i rëndësishëm rreziku
Lidhja ndërmjet artritit reumatoid dhe sëmundjeve kardiovaskulare shpjegohet pjesërisht me inflamacionin afatgjatë. Ai mund të kontribuojë në ndryshimet e enëve të gjakut dhe në proceset që marrin pjesë në zhvillimin e aterosklerozës.
Në këtë proces përfshihen edhe citokinat, proteina sinjalizuese që rregullojnë aktivitetin e sistemit imunitar. Kjo është një nga arsyet pse artriti reumatoid konsiderohet sëmundje sistemike dhe jo vetëm problem i nyjave.
Të dhënat shkencore tregojnë se aktiviteti inflamator lidhet me rrezikun kardiovaskular. Në një studim të publikuar në Annals of the Rheumatic Diseases, rritja e sedimentimit të eritrociteve, një tregues i inflamacionit, u shoqërua me rritje të rrezikut për sëmundje kardiovaskulare te pacientët me artrit reumatoid.
Megjithatë, rreziku i shtuar nuk do të thotë se çdo person me artrit reumatoid do të zhvillojë sëmundje të zemrës. Kontrolli i inflamacionit dhe i faktorëve të tjerë të rrezikut mund të luajë rol të rëndësishëm parandalues.
Tensioni, mbipesha dhe mungesa e aktivitetit
Te këta pacientë duhen marrë parasysh edhe faktorët klasikë të rrezikut: tensioni i lartë i gjakut, mbipesha, pirja e duhanit, çrregullimet e glukozës dhe yndyrave në gjak.
Dhimbja dhe ngurtësimi i nyjave mund ta vështirësojnë aktivitetin fizik, ndërsa mungesa e lëvizjes mund të kontribuojë në shtimin e peshës. Obeziteti, nga ana tjetër, lidhet me hipertensionin, çrregullimet metabolike dhe rritjen e rrezikut kardiovaskular.
Prandaj, te artriti reumatoid nuk duhet parë vetëm një rezultat laboratorik, por i gjithë profili i rrezikut të pacientit.
“Paradoksi lipidik” – kur kolesteroli i ulët mund të mashtrojë
Pikërisht këtu shfaqet një nga fenomenet më interesante të artritit reumatoid, i njohur në literaturën mjekësore si “paradoksi lipidik”.
Një studim i studiuesve të Mayo Clinic, i publikuar në Annals of the Rheumatic Diseases, tregoi një lidhje të pazakontë: pacientët me artrit reumatoid dhe vlera të ulëta të kolesterolit total mund të kishin megjithatë rrezik të shtuar kardiovaskular. Studiuesit vunë re gjithashtu një prirje të ngjashme te nivelet e ulëta të LDL-së.
Kjo nuk do të thotë se LDL e ulët është e dëmshme. Shpjegimi lidhet me faktin se inflamacioni aktiv mund t’i ulë vlerat e lipideve dhe njëkohësisht të rrisë rrezikun kardiovaskular. Për këtë arsye, një rezultat që në letër duket “i mirë” nuk e tregon gjithmonë të gjithë tablonë.
Edhe rishikimet shkencore të mëvonshme kanë konfirmuar se inflamacioni sistemik i lidhur me artritin reumatoid mund të ndikojë në metabolizmin dhe funksionin e lipideve, duke e bërë interpretimin e profilit lipidik më kompleks.
Madje, kur inflamacioni kontrollohet me sukses, disa vlera të kolesterolit mund të rriten. Kjo nuk duhet interpretuar automatikisht si përkeqësim, por së bashku me aktivitetin e sëmundjes dhe faktorët e tjerë të rrezikut.
Pirja e duhanit lidhet si me artritin reumatoid, ashtu edhe me sëmundjet kardiovaskulare. Përveç dëmtimit të enëve të gjakut, ai mund të shoqërohet edhe me ecuri më të pafavorshme të artritit reumatoid dhe përgjigje më të dobët ndaj disa trajtimeve.
Për këtë arsye, ndërprerja e duhanit është një nga masat më të rëndësishme të modifikueshme për mbrojtjen e shëndetit.
Kontrolli i artritit mbron më shumë se nyjat
Kontrolli i mirë i inflamacionit mbetet një nga objektivat kryesore të trajtimit. Udhëzimet e EULAR-it për menaxhimin e artritit reumatoid rekomandojnë trajtim të hershëm dhe vlerësim individual të rrezikut, duke marrë parasysh edhe faktorët kardiovaskularë gjatë zgjedhjes së disa terapive.
Kjo nuk zëvendëson kontrollin klasik të tensionit, glukozës, yndyrave në gjak, peshës trupore dhe pirjes së duhanit.
Aktiviteti fizik i përshtatur me gjendjen e pacientit, ushqyerja e ekuilibruar, ruajtja e peshës së përshtatshme dhe marrja e rregullt e terapisë mbeten pjesë e rëndësishme e kujdesit.
Artriti reumatoid kërkon vëmendje jo vetëm për nyjat. Dhe pikërisht “paradoksi lipidik” tregon pse një analizë e vetme e kolesterolit nuk duhet parë e shkëputur nga inflamacioni, aktiviteti i sëmundjes dhe profili i përgjithshëm kardiovaskular i pacientit.
Burimi: mesazhi
