E hënë, 8 Qershor 2026
Prodhimi i përgjithshëm ekonomik i Kupës së Botës FIFA me 48 ekipe pritet të tejkalojë 80 miliardë dollarë ndërsa kontributi i drejtpërdrejtë i turneut në PBB-në globale pritet të arrijë në 41 miliardë dollarë
Kupa e Botës FIFA 2026 paraqitet si turneu më i madh në histori, duke gjeneruar rreth 80 miliardë dollarë prodhim të përgjithshëm ekonomik në SHBA, Kanada dhe Meksikë, megjithëse ekonomistë të pavarur paralajmërojnë se efekti real mund të jetë më i ulët se kjo shifër, raporton Anadolu.
FIFA ndryshoi formatin tradicional me 32 ekipe në një model me 48 ekipe për turneun e vitit 2026, me qëllim që futbolli të jetë më gjithëpërfshirës. Zgjerimi e rriti kohëzgjatjen e turneut në afërsisht gjashtë javë dhe numrin total të ndeshjeve nga 64 në 104.
Organizatorët i ndanë 48 kombëtaret pjesëmarrëse në 12 grupe me nga katër ekipe secila dhe kjo strukturë e re sjell për herë të parë një fazë me 32 skuadra në historinë e garës. Formati me 32 ekipe ishte standard që nga turneu i vitit 1998 në Francë. Ky ndryshim krijoi mundësi të madhe për vendet në zhvillim që më parë e kishin vështirë të kualifikohen në skenën botërore.
Më shumë vende kualifikimi për rajone si Afrika dhe Azia sigurojnë përfaqësim më të gjerë global ndërsa struktura e re e ka çuar vlerën televizive të çdo ndeshjeje në nivele shumë të larta. Turneu do të nisë në stadiumin historik “Azteca” në Mexico City më 11 qershor ndërsa finalja e madhe do të zhvillohet në stadiumin “MetLife” në New Jersey më 19 korrik.
– Ndikim masiv ekonomik
Kupa e Botës gjeneron një ekosistem të madh financiar përtej shitjes së biletave dhe ushqimit në stadiume.
Një studim i përbashkët i FIFA-s dhe Organizatës Botërore të Tregtisë parashikoi se prodhimi i përgjithshëm ekonomik i ngjarjes do të arrijë në 80,1 miliardë dollarë. Megjithatë, kjo shifër mat prodhimin e përgjithshëm në të gjithë zinxhirin e furnizimit – një tregues më i gjerë sesa PBB-ja.
I njëjti studim vlerëson kontributin e drejtpërdrejtë të turneut në PBB-në globale në 40,9 miliardë dollarë, shifër që konsiderohet thelbësore për të vlerësuar ndikimin real. Ekspertë të pavarur kanë vënë gjithashtu në dyshim këto shifra.
Profesori i ekonomisë së sportit në “College of the Holy Cross”, Victor Matheson i tha “Newsweek”-ut se ndikimi ekonomik për SHBA-në “ka të ngjarë të jetë vetëm një pjesë e asaj që është reklamuar”, duke përmendur kostot në rritje të organizimit dhe mijëra bileta të pashitura në javët para fillimit të turneut.
SHBA-ja pritet të marrë pjesën më të madhe të ndikimit ekonomik si vendi kryesor organizator, duke pritur 78 ndeshje, ndërsa Kanadaja dhe Meksika do të organizojnë secila nga 13 prej 26 ndeshjeve të mbetura.
Të drejtat ndërkombëtare të transmetimit, prodhimi i mallrave promocionale dhe sponsorizimet globale e shpërndajnë efektin ekonomik në mbarë botën. Rreth 6,5 milionë turistë pritet të udhëtojnë në qytetet pritëse gjatë turneut dhe këta turistë do të shpenzojnë rreth 14 miliardë dollarë për akomodim, ushqim dhe transport.
Vizitorët e huaj planifikojnë të qëndrojnë mesatarisht 12 ditë dhe të shpenzojnë 416 dollarë në ditë. SHBA-ja do të presë rreth 1,24 milion vizitorë ndërkombëtarë, ku 60 për qind e tyre parashikohet të jenë turistë të rinj që udhëtojnë posaçërisht për ngjarjen, sipas “Oxford Economics”.
Fazat e përgatitjes dhe organizimit krijuan 824 mijë vende pune me kohë të plotë në mbarë botën. Vetëm SHBA-ja siguroi rreth 185 mijë nga këto mundësi të reja punësimi në 11 qytetet e saj pritëse. SHBA-ja, Kanadaja dhe Meksika presin të mbledhin rreth 9,4 miliardë dollarë të ardhura shtesë nga taksat.
Los Angelesi pret një ndikim ekonomik prej 594 milionë dollarësh nga tetë ndeshjet që do të organizojë, sipas një raporti të “Micronomics Economic Research and Consulting”. Këto të ardhura lokale tejkalojnë ndikimin ekonomik të edicioneve të mëparshme të Super Bowl-it të mbajtura në qytetin kalifornian.
Dallasi gjithashtu pret një nxitje ekonomike prej gati 400 milionë dollarësh nga organizimi i nëntë ndeshjeve në stadiumin AT&T.
– Fondi i shpërblimeve dhe përfitimet për klubet arrijnë nivele historike
Të ardhurat e FIFA-s pritet të arrijnë në 11 miliardë dollarë gjatë ciklit 2023–2026, me Kupën e Botës që përbën pjesën më të madhe. Fondi total i shpërblimeve të bazuara në performancë është rritur me më shumë se 50 për qind krahasuar me vitin 2022 dhe ka arritur në 655 milionë dollarë.
Duke përfshirë një pagesë përgatitore prej 1,5 milion dollarësh të shpërndarë për të gjitha 48 kombëtaret, shuma totale që u jepet federatave arrin në 655 milionë dollarë, që do të thotë se çdo vend pjesëmarrës garanton të paktën 10,5 milionë dollarë pavarësisht rezultateve.
Kampioni do të marrë një rekord prej 50 milionë dollarësh për ngritjen e trofeut ikonik ndërsa kombëtarja që do të zë vendin e dytë do të marrë 33 milionë dollarë. Skuadra e vendit të tretë do të fitojë 29 milionë dollarë, ajo e vendit të katërt 27 milionë dollarë ndërsa çerekfinalistët do të sigurojnë nga 19 milionë dollarë secili.
Skuadrat që eliminohen në fazën e 16-shes do të fitojnë 15 milionë dollarë ndërsa kombëtaret që eliminohen në fazën e re me 32 skuadra, e cila debuton në Kupën e Botës 2026 do të marrin 11 milionë dollarë. Kombëtaret e eliminuara në fazën e grupeve do të marrin 9 milionë dollarë shpërblim, plus tarifën përgatitore prej 1,5 milion dollarësh.
FIFA gjithashtu e rriti me 70 për qind buxhetin e Programit të Përfitimeve për Klubet në 355 milionë dollarë për të kompensuar ekipet që lirojnë lojtarë për turnetë e viteve 2026 dhe 2030. Ky program u paguan klubeve një tarifë ditore për çdo lojtar që merr pjesë në turne dhe norma ditore e kompensimit është rritur ndjeshëm për të reflektuar vlerën në rritje tregtare të lojtarëve.
Gjigantët evropianë si Real Madridi dhe Manchester City zakonisht marrin pjesën më të madhe të këtij fondi kompensimi dhe klubet nga ligat në zhvillim përfitojnë ndjeshëm duke dërguar qoftë edhe një lojtar në turne.
– Biletat dhe të drejtat televizive miliardëshe
Çmimet dhe disponueshmëria e biletave kanë nxitur debat të madh mes tifozëve në mbarë botën. Modelet dinamike të çmimeve i çuan kostot e biletave në nivele rekord edhe në platformat zyrtare. Biletat më të lira për fazën e grupeve nisnin nga rreth 700 dollarë, ndërsa biletat e kategorisë së parë për finalen në New Jersey tejkalonin 10 mijë dollarë në kanalet zyrtare të shitjes.
Çmimet e hoteleve në 16 qytetet pritëse u rritën mesatarisht me 90 për qind dhe tarifat mesatare të akomodimit për natë u rritën nga 227 në 480 dollarë. Këto kosto të kombinuara e bëjnë Kupën e Botës 2026 një nga përvojat më të shtrenjta për tifozët e futbollit.
Të drejtat e transmetimit dhe sponsorizimet globale dominojnë të ardhurat e parashikuara prej 10,9 miliardë dollarësh të FIFA-s dhe organizata pret 4,2 miliardë dollarë vetëm nga marrëveshjet për të drejtat mediatike. Sponsorët globalë do të kontribuojnë me 2,8 miliardë dollarë të tjerë.
Shitja e biletave dhe shërbimet mikpritëse në stadiume gjenerojnë pjesën tjetër të konsiderueshme të të ardhurave ndërsa paketat VIP për klientët korporativë kanë arritur çmime të paprecedenta për ndeshjet më prestigjioze.
Rrjete si “Fox” dhe “Telemundo” siguruan të drejtat e transmetimit në gjuhën angleze dhe spanjolle në SHBA. Këto marrëveshje kërkojnë që rrjetet të prodhojnë mijëra orë përmbajtje për turneun e zgjeruar. Formati me 104 ndeshje u jep transmetuesve më shumë hapësirë reklamuese për të monetizuar investimet e tyre të mëdha.
– Detajet shtesë nxjerrin në pah sfidat logjistike
Organizatorët i ndanë 16 qytetet pritëse në tri grupe rajonale për të minimizuar lodhjen nga udhëtimet për ekipet.
Rajoni Perëndimor përfshin qytete si Vancouver, Seattle, San Francisco dhe Los Angeles; Rajoni Qendror përfshin Guadalajara, Mexico City, Monterrey, Houston, Dallas dhe Kansas City; ndërsa Rajoni Lindor përfshin Atlanta, Miami, Toronto, Boston, Philadelphia dhe New York.
Pavarësisht këtij grupimi rajonal, ekipet do të përballen ende me kohë të konsiderueshme fluturimi nëpër kontinentin e gjerë të Amerikës së Veriut. Operacionet e sigurisë në tri shtete sovrane kërkojnë koordinim të paprecedentë ndërkufitar dhe agjencitë e zbatimit të ligjit kanë krijuar grupe të përbashkëta pune për të garantuar sigurinë e miliona tifozëve që do të udhëtojnë.
Kohët e pritjes për vizat mbeten një pengesë e rëndësishme për tifozët që udhëtojnë nga jashtë Amerikës së Veriut, por Departamenti Amerikan i Shtetit ka premtuar përshpejtimin e procedurave për mbajtësit e biletave për të shmangur stadiumet bosh.
Përmirësimet në stadiume u përqendruan kryesisht në instalimin e fushave me bar natyral për të zëvendësuar terrenet artificiale. Shumë stadiume të NFL-së në SHBA tradicionalisht përdorin sipërfaqe artificiale që nuk përmbushin standardet e FIFA-s.
Rritja e barit natyral në ambiente të mbyllura paraqet një sfidë të veçantë agronomike për stadiumet me çati fikse. Meksika do të bëhet vendi i parë që pret Kupën e Botës për meshkuj për herë të tretë. Stadiumi ikonik “Azteca” më parë ka pritur finalet e turneve të viteve 1970 dhe 1986.
Kanadaja do të organizojë për herë të parë turneun e meshkujve pasi organizoi me sukses edicionin e femrave në vitin 2015. Turneu i zgjeruar ofron një terren të madh testimi për teknologjitë e reja të transmetimit dhe mjetet e angazhimit të tifozëve.
Përvojat e realitetit virtual dhe analizat e avancuara të të dhënave do të dominojnë mbulimin mediatik. Gjyqtarët do të përdorin teknologjinë gjysmë të automatizuar për pozicion jashtë loje dhe sisteme të përmirësuara VAR.
Shkalla e jashtëzakonshme e Kupës së Botës 2026 vendos një standard të ri operacional për të gjitha ngjarjet e ardhshme sportive ndërkombëtare. Federatat e futbollit në mbarë botën tashmë po përshtatin kalendarët e tyre kombëtarë për t’iu përshtatur ndërprerjes së zgjatur gjashtëjavore ndërkombëtare.
Suksesi financiar i këtij turneu ka të ngjarë të konsolidojë formatin me 48 ekipe për dekadat që vijnë.
Burimi: mesazhi
Etiketa: Aktuale
