E hënë, 26 Tetor 2026
Kanë kaluar 20 vjet që kur studiuesit australianë krijuan vaksinën e parë në botë të zhvilluar posaçërisht për parandalimin e kancerit. Falë vaksinës HPV, Australia është në rrugën e duhur për t’u bërë një nga vendet e para në botë që eliminon kancerin e qafës së mitrës. Tani, hulumtimi i udhëhequr nga shkencëtarë nga ky kontinent ka bërë një tjetër përparim – këtë herë për kancerin e lëkurës.
Vaksina e parë e personalizuar e mRNA-së kundër kancerit tani ka kaluar me sukses fazën e tretë të provave klinike, duke ulur rrezikun e përsëritjes së melanomës ose vdekjes me 42 përqind krahasuar vetëm me imunoterapinë standarde.
Rezultatet janë edhe më të mira nga sa kishin pritur shkencëtarët. Studiuesja kryesore globale, onkologia mjekësore Georgina Long e Institutit të Melanomës së Australisë (MIA), prezantoi rezultatet në Kongresin e Shoqërisë Evropiane për Onkologji Mjekësore 2026, dhe ato pritet të publikohen në New England Journal of Medicine.
“Këto gjetje përfaqësojnë një ndryshim themelor në qasjen tonë ndaj kancerit: shfrytëzimin e sistemit imunitar në një mënyrë më të personalizuar për të zvogëluar rrezikun e rikthimit ose vdekjes së melanomës”, thotë Long.
“Kjo nuk është bërë kurrë më parë në historinë e zhvillimit të ilaçeve kundër kancerit.”
Onkologu mjekësor Robert Vonderheide, president i zgjedhur i Shoqatës Amerikane për Kërkimin e Kancerit, i cili nuk ishte i përfshirë në provë, i tha The New York Times se rezultatet e provës renditen midis “arritjeve tona më të mëdha shkencore”.
Vaksina mRNA u zhvillua nga Moderna dhe Merck dhe është projektuar për të parandaluar rikthimin e melanomës pas operacionit.
Së pari, studiuesit renditin tumorin e secilit pacient, pastaj përcaktojnë se çfarë i dallon qelizat tumorale nga qelizat e tjera të shëndetshme në trup. Bazuar në këtë informacion, vaksina në thelb krijon një ‘listë dëshirash’ të personalizuar për kancerin për sistemin imunitar të pacientit.
“Kjo administrohet si ARNm, kështu që qelizat e vetë trupit i paraqesin sistemit imunitar një ‘listë dëshirash’, duke i treguar atij saktësisht se çfarë duhet të kërkojë dhe çfarë të sulmojë”, shpjegon Long.
Ilaçi funksionon në kombinim me një imunoterapi ekzistuese të quajtur Keytruda (pembrolizumab).
“Kanceri mund ta mashtrojë sistemin imunitar duke e bërë të mendojë se një qelizë kancerogjene është normale duke bërë një shtrëngim duarsh miqësor, i cili i lejon sistemit imunitar të njohë dhe sulmojë kancerin, por është i njëjti ilaç për të gjithë pacientët”, shpjegon Long.
Personalizimi i trajtimit të përdorur me pembrolizumab duket se përmirëson rezultatet.
Studim klinik i fazës 3 regjistroi më shumë se 1,100 pacientë nga 157 vende në të gjithë botën, dhe rezultatet konfirmojnë gjetjet mbresëlënëse nga studimi i fazës 2, i botuar në vitin 2024.
Për pacientët, kanceri i të cilëve nuk ishte rikthyer gjashtë muaj pas fillimit të trajtimit, rreziku i rikthimit ose vdekjes së melanomës u ul me 58 përqind.
Vaksina mRNA nuk është ende e disponueshme për pacientët në Australi ose Shtetet e Bashkuara, por rezultatet kanë hyrë në procesin e shqyrtimit rregullator. /tesheshi.com/
Burimi: tesheshi
