Në fjalorin e pasur të urtësisë popullore, shprehja “Sheh mendja, jo syri”, ka shërbyer prej shekujsh si një leksion mbi intuitën dhe gjykimin e thellë.

Por kërkimet më të fundit në fushën e neuroshkencës, po dëshmojnë se kjo thënie nuk është thjesht një metaforë filozofike, por një realitet biologjik i pakundërshtueshëm.

Sipas studimeve të fundit mbi sistemin vizual, procesi i të parit është shumë më tepër një produkt i përpunimit cerebral sesa një regjistrim pasiv i dritës nga thjerrëza e syrit.

Shkencëtarët shpjegojnë se syri funksionon si një lloj sensori që mbledh të dhëna të papërpunuara në formën e fotoneve, të cilat janë shpesh fragmentare dhe konfuze.

Është korteksi vizual ai që merr këto sinjale dhe si një regjisor i talentuar, i monton ato në një pamje koherente përmes një procesi që quhet “përpunim nga lart-poshtë”, ku truri përdor përvojat e kaluara, pritshmëritë dhe njohuritë paraprake për të mbushur zbrazëtitë e informacionit që syri nuk arrin t’i kapë.

Kjo na bën të kuptojmë se ne nuk e shohim botën ashtu siç është, por ashtu siç truri ynë e interpreton atë bazuar në atë që ai tashmë di.

Eksperimentet e fundit me iluzionet optike dhe verbërinë e vëmendjes kanë treguar se ne mund të shikojmë drejt një objekti dhe përsëri të mos e “shohim”, atë nëse mendja jonë është e përqendruar diku tjetër.

Gjë që vërteton se pa angazhimin aktiv të trurit, syri mbetet një mjet i pafuqishëm, ndërsa neuroshkencëtarët theksojnë se shikimi është vetëm dhjetë për qind ajo që vjen nga sytë dhe nëntëdhjetë për qind ajo që shtohet nga truri.

Ky zbulim hedh dritë edhe mbi faktin pse njerëz të ndryshëm mund të dëshmojnë të njëjtën ngjarje dhe të raportojnë detaje krejtësisht të ndryshme, pasi secila mendje e ka filtruar imazhin sipas bindjeve dhe gjendjes emocionale të individit, duke pasur rrjedhoja të rëndësishme në fusha si drejtësia, arti dhe teknologjia.

Ky konfirmim shkencor i urtësisë popullore, na fton të jemi më kritikë ndaj të vërtetave që shohim me shikim të parë, duke kuptuar se sytë mund të gënjehen lehtësisht, por është mendja ajo që kërkon thelbin.

Sepse bota që na rrethon nuk është thjesht një imazh që reflektohet në retinë, por një univers që ndërtohet brenda mureve të kafkës sonë, ku sytë janë vetëm dritaret ndërsa vëzhguesi i vërtetë mbetet mendja. /tesheshi.com/ 

Burimi: tesheshi