Edhe mumie në skaner: ç’u zbulua?


E diel, 8 Shkurt 2026
Edhe mumie në skaner: ç’u zbulua?

Radiologët në Keck Medicine të USC përdorën skanime CT me rezolucion të lartë për të ekzaminuar dy mumie të lashta egjiptiane, duke ofruar një pamje të paparë të trupave njerëzorë të ruajtur për më shumë se dy mijë vjet. Hulumtimi u përqendrua në dy priftërinj: Nes Min, i cili daton rreth vitit 330 p.e.s., dhe Nes Hor, i cili jetoi rreth vitit 190 p.e.s. Çdo trup u skanua ndërsa mbeti në pjesën e poshtme të një sarkofagu të rëndë, me peshë rreth 90 kilogramë.

Skaneri CT kapi feta jashtëzakonisht të holla të të gjithë trupit. Ekspertët më pas bashkuan qindra imazhe individuale në modele dixhitale 3D. Këto modele zbuluan detaje që shihen rrallë në mumie, të tilla si qepallat, buzët dhe struktura e kockave të fytyrës, duke lejuar një ndjesi më të drejtpërdrejtë të pamjes së individit pas mbështjellësve.

Skanimet kapën gjithashtu shenja të plakjes dhe sëmundjeve. Nes Min kishte dëmtime të rënda në pjesën e poshtme të shtyllës kurrizore, me një rruazë lumbare të shembur – një gjendje e shoqëruar me tendosje afatgjatë dhe konsumim degjenerativ, e ngjashme me atë që shihet tek të moshuarit me dhimbje kronike shpine sot. Nes Hor kishte një profil të ndryshëm problemesh: prishje të avancuar të dhëmbëve në disa dhëmbë dhe konsumim të rëndë në njërën nyje të legenit, lezione që me shumë gjasa shkaktuan dhimbje dhe vështirësi në ecje. Gjendja e përgjithshme e kockave sugjeron që Nes Hor ishte më i vjetër në kohën e vdekjes së tij sesa Nes Min.

Imazhet kapën gjithashtu ofertat e varrimit. Nes Min u varros me objekte të vogla në formën e një skarabej dhe një peshku, të vendosura brenda mbështjellësve dhe të padukshme për më shumë se dy mijë vjet. Të dhënat e CT lejuan që këto objekte të maten dhe studiohen pa asnjë ndërhyrje në mumje.

Pas imazheve, ekspertët e vizualizimit krijuan rindërtime dixhitale të skeleteve dhe gjetjeve të zgjedhura. Printime në madhësi reale të kafkave, shtyllave kurrizore, legenëve dhe objekteve të varrimit u prodhuan më pas duke përdorur printerë 3D të gradës mjekësore. Ato do të jenë të ekspozuara në Qendrën e Shkencës së Kalifornisë, së bashku me vetë mumiet dhe në aplikacione dixhitale, si pjesë e ekspozitës “Mumiet e Botës”, e cila hapet më 7 shkurt.

I njëjti proces i imazherisë dhe printimit 3D përdoret gjerësisht në mjekësinë moderne. Spitalet përdorin skanime CT ose skanime MRI për të krijuar modele dixhitale 3D të organeve të tilla si mëlçia, zemra ose legeni, të cilat kirurgët i studiojnë para procedurave komplekse. Qendra USC për Inovacion në Vizualizimin Mjekësor luan një rol kyç në këtë, me gati dy duzina printera që shërbejnë si në praktikën klinike ashtu edhe në projekte kërkimore, siç është studimi i mumieve.

Sipas mjekëve, kontakti i pacientëve me një model fizik 3D i ndihmon ata të kuptojnë më mirë anatominë dhe ndërhyrjet e propozuara, duke lehtësuar komunikimin. Ky program kërkimor tregon se si teknologjitë e dizajnuara për t’u kujdesur për pacientët e gjallë mund të ndriçojnë gjithashtu jetën e njerëzve në antikitet, duke ruajtur mbetjet e brishta të paprekura dhe duke zbuluar prova rreth shëndetit, lëndimeve dhe jetës së përditshme në Egjiptin e lashtë. /tesheshi.com/


Burimi: tesheshi

Kërko ndihmë për trajtim shëndetësor jashtë vendit
Të fundit