Përtej gjenetikës: fuqia jonë për të parandaluar tumoret


E shtunë, 7 Shkurt 2026
Përtej gjenetikës: fuqia jonë për të parandaluar tumoret

Megjithëse përparimet në kërkimin mjekësor janë të jashtëzakonshme, kanceri vazhdon të mbetet shkaku i dytë kryesor i vdekjeve në shkallë globale, duke u renditur menjëherë pas sëmundjeve kardiovaskulare.

Një raport i fundit dhe mjaft domethënës i publikuar në revistën “Nature Medicine”, nga Organizata Botërore e Shëndetësisë dhe Agjencia Ndërkombëtare për Kërkime mbi Kancerin, ka nxjerrë në pah një fakt shpresëdhënës se rreth 37 për qind e rasteve të diagnostikuara në vitin 2022 mund të ishin parandaluar.

Ky studim voluminoz, i cili analizoi të dhënat nga 185 vende, identifikoi 30 faktorë rreziku të modifikueshëm që lidhen drejtpërdrejt me mjedisin dhe stilin e jetesës, duke dëshmuar se mbi 2.6 milionë diagnoza të reja ishin rezultat i shkaqeve që mund të shmangeshin.

Në krye të listës së faktorëve më të rrezikshëm qëndrojnë padyshim pirja e duhanit dhe konsumimi i alkoolit, të cilët konsiderohen si dy zakonet më dëmtuese për organizmin e njeriut. Pirja e duhanit mbetet shkaku kryesor i parandalueshëm, duke qenë përgjegjës për 15 për qind të të gjitha rasteve të kancerit në botë, ndërsa tek burrat ky ndikim është akoma më i lartë, duke arritur në 23 për qind.

Nga ana tjetër, alkooli dhe indeksi i lartë i masës trupore luajnë një rol vendimtar në rritjen e rrezikut, veçanërisht tek gratë, ku mbipesha renditet si një nga shqetësimet kryesore shëndetësore. Kanceri i mushkërive, ai i stomakut dhe i qafës së mitrës janë llojet më të përhapura që lidhen me këta faktorë të jashtëm, duke përfshirë këtu edhe ndotjen e ajrit.

Një risi e këtij studimi është vënia e theksit tek infeksionet që shkaktojnë kancer, të cilat shpesh neglizhohen në diskutimet publike. Viruse dhe baktere si Papillomavirusi njerëzor, Helicobacter pylori dhe Hepatiti B janë përgjegjës për rreth 10 për qind të diagnozave të reja globale.

Ky fakt nënvizon rëndësinë e jashtëzakonshme të vaksinimit dhe trajtimit të hershëm mjekësor. Autorët e raportit bëjnë thirrje për strategji më të forta parandaluese që përfshijnë jo vetëm ndërgjegjësimin individual, por edhe politika shtetërore për përmirësimin e cilësisë së ajrit dhe kushteve të punës.

Në fund të fundit, ky dokumentim shkencor dëshmon se një pjesë e madhe e betejës kundër kancerit nuk fitohet në spitale, por përmes zgjedhjeve të mençura që bëjmë çdo ditë në jetën tonë private dhe shoqërore./tesheshi.com/


Burimi: tesheshi

Kërko ndihmë për trajtim shëndetësor jashtë vendit
Të fundit