Në një përpjekje ambicioze për të sfiduar ligjet e natyrës dhe për të siguruar burimet jetike, Kina ka ndërtuar makinerinë më të madhe në botë për modifikimin e motit. Ky projekt nuk është thjesht një eksperiment laboratorik, por një strategji kombëtare që synon të diktojë se kur dhe ku duhet të bjerë shi në territorin e saj të gjerë.

Përmes nismës gjigante të njohur si “Shiu i Pranverës”, Pekini ka mobilizuar një arsenal të vërtetë teknologjik: një flotë prej 30 avionësh të avancuar, dronë të drejtuar nga Inteligjenca Artificiale dhe qindra gjeneratorë tokësorë që lëshojnë pa ndërprerje jodur argjendi drejt reve.

Ky operacion masiv synon kryesisht rajonet veriore dhe veriperëndimore, të cilat konsiderohen si “brezi i drithërave” të vendit, por që po përballen gjithnjë e më shumë me thatësira shkatërruese.

Teknikisht, ky proces i njohur si “mbjellja e reve”, bazohet në parimin e stimulimit artificial të lagështisë. Grimcat e jodurit të argjendit shërbejnë si bërthama ngrirjeje rreth të cilave bashkohen pikat e ujit të superftohtë.

Kur këto kristale akulli rriten dhe rëndohen mjaftueshëm, ato bien nga qielli në formë bore ose shiu. Megjithëse Kina pretendon se ka prodhuar miliarda ton reshje shtesë, duke siguruar korrat dhe duke mbushur rezervuarët, komuniteti shkencor ndërkombëtar mbetet i ndarë.

Skeptikët argumentojnë se është ekstremisht e vështirë të provohet me saktësi nëse ky shi është rezultat i ndërhyrjes njerëzore apo thjesht një proces natyror që do të ndodhte gjithsesi. Sipas tyre, mungesa e të dhënave të pavarura dhe e eksperimenteve të kontrolluara e bën efikasitetin e kësaj metode të duket më shumë si një mjet propagande sesa një realitet shkencor i provuar.

Përtej debateve teknike, ambicia kineze ka hapur një front të ri tensionesh gjeopolitike. Projekti “Lumi Qiellor” (Tianhe), i cili synon të devijojë rrjedhat e avujve të ujit nga Rrafshnalta Tibetiane drejt veriut të thatë, i ka alarmuar vendet fqinje.

India dhe kombet e tjera të Azisë Juglindore, druhen se Kina po “vjedh” lagështirën që normalisht do të udhëtonte drejt territoreve të tyre, duke krijuar një precedent të rrezikshëm të kontrollit të njëanshëm të burimeve atmosferike.

Në një botë ku ndryshimet klimatike po e bëjnë ujin më të çmuar se arin, aftësia për të “zbutur” retë mund të shndërrohet në një armë të fuqishme diplomatike. Pa një rregullator ndërkombëtar dhe pa marrëveshje të qarta ndërkufitare, lufta për qiellin mund të jetë po aq e nxehtë sa ajo për tokën, duke e lënë njerëzimin përballë pasojave mjedisore të paparashikueshme. /tesheshi.com/

Burimi: tesheshi