E shtunë, 25 Prill 2026
Suplementi me vaj peshku nuk është i mirë për të gjithë, sepse vaji i peshkut nuk sjell të njëjtat përfitime te secili, kanë konstatuar shkencëtarët
Vaji i peshkut, suplement i prodhuar nga peshq të yndyrshëm si Salmon dhe Mackerel, përdoret gjerësisht për shkak të acideve yndyrore omega-3, lëndëve ushqyese që lidhen me shëndetin e zemrës dhe shpesh reklamohen si të dobishme edhe për trurin. Megjithatë, hulumtimet e reja tregojnë se efektet e suplementeve me vaj peshku mund të mos jenë të dobishme për të gjithë, sidomos te personat me lëndime të përsëritura në kokë.
Suplementi me vaj peshku nuk ndihmon gjithmonë në rikuperimin e trurit
Studimi i udhëhequr nga shkencëtarët e Medical University of South Carolina, i publikuar në Cell Reports, zbuloi se disa përbërës të vajit të peshkut mund të pengojnë aftësinë e trurit për t’u rikuperuar pas lëndimeve të përsëritura të lehta traumatike të trurit. Rezultatet vënë në pikëpyetje perceptimin e zakonshëm se suplementet omega-3 janë mbrojtëse në çdo situatë.
Suplementet me vaj peshku nuk ndihmojnë gjithmonë në rikuperimin e trurit, sepse acidi eikozapentaenoik (EPA) lidhet me shërim më të ngadalshëm pas lëndimeve të përsëritura të lehta të trurit, thuhet në studim.
Nivelet më të larta të acidit EPA në tru lidhen me aftësi më të ulët për riparimin e dëmtimeve pas lëndimit. Hulumtimi te minjtë tregoi se EPA nuk integrohet në qelizat e trurit aq mirë sa DHA – acidi dokosaheksaenoik, një acid yndyror omega-3 kyç dhe i domosdoshëm për shëndetin e trurit, syve dhe sistemit nervor.
Dëmtimet neurovaskulare të lidhura me EPA mund të përkeqësojnë grumbullimin e proteinës tau, e cila gjendet te Alzheimer’s disease dhe sëmundjet degjenerative të trurit, si encefalopatia.
Lëndimet traumatike të trurit vetë shkaktojnë funksion të dobët të enëve të gjakut në tru
Gjetjet nuk provojnë lidhje të drejtpërdrejtë mes EPA dhe shërimit të dobët pas lëndimit të trurit, por tregojnë se vaji i peshkut mund të mos sjellë të njëjtat përfitime për shëndetin e trurit te të gjithë njerëzit, ndërkohë që shumë persona i marrin këto suplemente pa e kuptuar efektin afatgjatë.
Lëndimet traumatike të trurit vetë shkaktojnë funksion të dobët të enëve të gjakut në tru, ndërsa EPA i ka riprogramuar këto përgjigje në mënyrë që nuk e përmirësoi shërimin. Analiza gjenetike tregoi më pak sinjale për rikuperimin e enëve të gjakut dhe rritje të metabolizmit të yndyrave, që do të thotë se trupi djeg më shumë yndyrë për energji, gjë që mund të çojë në çrregullim metabolik.
Biologjia varet nga konteksti
Shkencëtarët theksuan se, edhe pse suplementet me vaj peshku mund të mos jenë të dobishme për personat me dëmtim të trurit, ato mund të ndihmojnë në parandalimin e rënies njohëse te personat e shëndetshëm, prandaj ky studim nuk duhet t’i dekurajojë njerëzit nga përdorimi i tyre.
Autori kryesor i studimit, Onder Albayram, tha se gjetjet nuk duhen kuptuar si paralajmërim i përgjithshëm kundër përdorimit të vajit të peshkut.
Ai theksoi se nuk mund të thuhet se vaji i peshkut është i mirë apo i keq në mënyrë universale. Sipas tij, ajo që tregojnë të dhënat është se biologjia varet nga konteksti dhe duhet kuptuar se si këto suplemente sillen në trup me kalimin e kohës, në vend që të supozohet se i njëjti efekt vlen për të gjithë.
Studimi u përqendrua në një gjendje specifike – lëndimet e përsëritura të lehta traumatike të trurit dhe përdori inde nga dëmtimi traumatik kronik i trurit për të ofruar prova mbështetëse, por jo për të dëshmuar shkak të drejtpërdrejtë.
Si në çdo studim, ekzistojnë kufizime të rëndësishme. Në indet njerëzore mund të vëzhgohen modele, por nuk mund të provohet se çfarë i ka shkaktuar ato. Gjithashtu, nuk mund të përfshihen të gjithë faktorët që ndikojnë në mënyrën si organizmi përpunon omega-3 në jetën reale, përfshirë ushqimin e përgjithshëm, gjendjen shëndetësore dhe stilin e jetesës.
Burimi: mesazhi
